در آستانه هفته تشکلها؛ اعضای هیئت مدیره جامعه صنعت کفش ایران از جایگاه تشکلهای صنعتی گفتند در نشست ۲۰۹ هیئتمدیره جامعه صنعت کفش ایران، به مناسبت هفته تشکل ها که اتاق ایران و اتاق تهران میزبان برنامه های تجلیل از تشکلهای استانی هستند، اعضا به طور ویژه به جایگاه، عملکرد و آینده تشکل های صنعتی در توسعه صنعت کشور پرداختند تهران، ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ — این نشست بهصورت مجازی از طریق پیامرسان »بله« و از ساعت ۹:۰۰ تا ۱۲:۲۰ برگزار شد. این هفته، هفته تشکلهاست و اتاق ایران و اتاق تهران میزبان برنامههای تجلیل از تشکلهای استانی خواهند بود؛ اتاق تهران این برنامه را روزهای شنبه و یکشنبه برای تشکلهای استان تهران و روز دوشنبه بر اساس سنت هرساله برگزار میکند. به همین مناسبت، در نشست دویستونهم هیئتمدیره جامعه صنعت کفش ایران، به درخواست ریاست هیئت مدیره، جمعی از اعضا بهترتیب درباره جایگاه تشکلها در توسعه صنعت اظهارنظر کردند.
تشکل قدرتی برای راستی آزمایی دولت است؛ دبیرخانه باید قوی تر شود
محمد عرب، رئیس هیئت مدیره، در جمع بندی بحث گفت تشکل قدرتی است که به دولت این اطمینان را می دهد که با نهادی روبه روست که منافع جمعی را در نظر می گیرد و درباره وضعیت واقعی صنعت واقعیت را می گوید. وی بر ضرورت تقویت دبیرخانه جامعه تاکید کرد و گفت پیگیری روزانه مطالبات صنعت از نهادهایی مانند وزارت صمت و تامین اجتماعی، نیازمند ساختاری قوی تر از تالش چند نفر است. عرب همچنین از تمام تشکلهای استانی— از جمله مشهد، تبریز و قم—خواست برای تقویت قدرت چانه زنی در تهران، که مرکز اصلی تصمیمگیری های کشور است، به این همافزایی بپیوندند و خواستار پیوستن اتحادیههای اصفهان و تبریز به جامعه شد. او با اشاره به نقش مؤثر اتاق تهران در تصمیمگیریهای اقتصادی، از همکاری نزدیک این اتاق با جامعه صنعت کفش ایران قدردانی کرد و گفت درخواست های جامعه معموالً بدون نیاز به تحقیق مجدد و در کوتاهترین زمان از سوی مسئوالن اتاق پاسخ داده میشود.
نقش تشکلها در توسعه صنایع طی سه دهه اخیر کاملا مشهود است
علیاکبر اخوت، عضو هیئتمدیره، در پاسخ به درخواست علی لشکری برای اعلام نظر، گفت نقش تشکلها در توسعه صنایع طی بیش از سی سالی که این گروههای تخصصی فعالیت میکنند، کاملاً مشهود است؛ چرا که هر تشکل میتواند مسائل و مشکلات حوزه خود را دقیقتر و کارشناسیتر بررسی و با بهرهگیری از متخصصان زبده، به صورت تخصصی رفع کند. او با مثالی از حوزه پزشکی—که در آن گروههای تخصصی مغز و اعصاب، رادیولوژی و قلب با برگزاری سمینارهای تخصصی، دانش خود را ارتقا میدهند و در مواجهه با چالشها به راهکارهای بهتری میرسند—تأکید کرد همین الگو در توسعه صنایع نیز صادق است و تشکلها همواره نقشی بسیار پررنگ داشتهاند. اخوت در پایان ابراز امیدواری کرد جامعه صنعت کفش ایران نیز همچنان در جایگاه پیشرو خود در این حوزه باقی بماند
تشکل باید از «مطالبهگری صرف» به «شریک مسئول» سیاستگذاری تبدیل شود
علی لشکری، خزانهدار جامعه صنعت کفش ایران و رئیس کمیسیون تشکلهای انجمن ملی صنایع پلیمر ایران، در گفتوگویی با خبرگزاری اینپیا به مناسبت روز ملی تشکلها و مشارکت اجتماعی، بر ضرورت تفکیک تشکلها بر اساس رشته، رتبهبندی و سطح فعالیت پیش از هرگونه داوری درباره پیشرفت یا پسرفت آنها تأکید کرد. به گفته او، اتاق بازرگانی ایران تشکلهای ملی را هر دو سال یکبار بر پایه پنج مؤلفه—حکمرانی، تأثیرگذاری در سیاستگذاری، عضویت، خدمات و تسهیلگری—در قالب ۳۲ معیار اجرایی ارزیابی میکند و همین رتبهبندی میتواند معیاری قابلاتکا برای سنجش روند تشکلها باشد.
لشکری ضریب نفوذ تشکلها در دولت و حاکمیت را نتیجه توان کارشناسی و دادهمحوری آنها دانست، نه صرفاً حضور در جلسات، و گفت تشکلهای ملی باید به جای ارزیابیهای شهودی، با تکیه بر داده و راهکارهای عملیاتی، به عنوان مشاور امین سه قوه عمل کنند. وی شفافیت اطلاعاتی، دسترسی عادلانه اعضا به دادهها و رصد مستمر تحولات را از ویژگیهای یک تشکل اثرگذار برشمرد.
او در جمعبندی گفتوگو، میان دو رویکرد تمایز قائل شد: تشکلی که صرفاً مطالبهگر و منتقد دولت است، و تشکلی که خود را «شریک مسئول و پاسخگو در توسعه صنعت» میداند؛ به باور او، آینده تشکلهای اقتصادی باید از مطالبهگری صرف عبور کند و به سمت مشارکت واقعی در تصمیمسازی و شفافیت عملکرد در برابر اعضا و حاکمیت حرکت کند. لشکری در پایان این گفتوگو، روز ملی تشکلها و مشارکت اجتماعی و روز خبرنگار را تبریک گفت.
تشکلها در ایجاد جایگاه صادراتی کفش کشور نقش داشتهاند، اما در تصمیمگیری ضعیفاند
مصطفی کرمانی، عضو هیئتمدیره، با بیان اینکه صنعت کفش کشور طی دو دهه اخیر رشد قابل توجهی داشته و بخش مهمی از این رشد مدیون فعالیت تشکلهای استانی و ملی—از جمله جامعه صنعت کفش ایران و انجمنهای کفش قم و تبریز—بوده است، گفت طی پنج شش سال اخیر تشکلها نتوانستهاند هدف اصلی خود، یعنی تأثیرگذاری بر تصمیمگیریهای حاکمیتی، را بهطور کامل محقق کنند. به گفته او، تشکلها حضور خوبی دارند اما از نظر جایگاه در فرایند تصمیمگیری هنوز ضعیفاند و دستگاههای دولتی معمولاً بدون توجه به دغدغه اصلی صنعت—تأمین مواد اولیه—مصوبه و بخشنامه صادر میکنند.
کرمانی همچنین به رقابتهای کاذب در بورس کالا، که به گفته او طی ده سال اخیر یکی از معضلات مهم صنعت شده و هزینه تولید و صادرات را افزایش داده، اشاره کرد و نسبت به سرمایهگذاری فزاینده رقبای منطقهای—پاکستان، ترکیه و اخیراً ازبکستان، تاجیکستان و آذربایجان—در صنعت کفش هشدار داد. وی نتیجه گرفت جایگاه تشکلها باید تقویت شود تا بتوانند مسیر صنعت را هموار و هزینهها را کاهش دهند.
حضور در تشکلها همتراز جهاد خیابانی است
محمدعلی طالقانی، عضو هیئتمدیره، حضور مردم در خیابانها را یک جهاد و حضور تولیدکنندگان در تشکلها، اصناف و اتاقهای بازرگانی را نیز جهادی همتراز آن دانست و گفت باید به مسئولان منتقل شود که همانگونه که حضور و صدای مردم در خیابان لازم است، حضور و صدای تشکلها نیز لازم است و باید به گوش مسئولان برسد.
ارتقای جایگاه جامعه، ناشی از فعالیتهای مدونتر است
پیمان بهمنی، عضو هیئتمدیره، با اشاره به ارتقای درجه و رتبه جامعه صنعت کفش ایران طی دورههای اخیر، این پیشرفت را ناشی از فعالیتهای مثبت و مدونتر و دقیقتر تشکل دانست و از زحمات داوود امیراحمدی، دبیرکل جامعه، قدردانی کرد. وی ابراز امیدواری کرد نقش تشکلها در تصمیمسازی پررنگتر شود و با برنامههای در پیش روی جامعه، دوره بعد نیز شاهد اتفاقات مثبت باشد.
صدای تشکلهای صنعتی رساتر از اتحادیههای صنفی است
مهدی عبداللهی، عضو هیئتمدیره، با بیان اینکه رویکرد اصلی تشکلها تقویت جایگاه اعضا و دفاع از حقوق و توسعه کسبوکارهاست، گفت مهمترین دستاورد تشکلها ایجاد قدرت جمعی برای ارتباط با نهادهای بالادستی و دولت است. به گفته او، تشکلهای صنعتی—برخلاف تشکلهای صنفی که معمولاً ملاحظهکارتر و محتاطترند—صدای رساتر و بلندتری دارند، چرا که پشت هم بودن و همگنبودن اعضا در تشکلهایی مانند جامعه صنعت کفش ایران، قدرت جمعی بیشتری ایجاد میکند.
علیاصغر میرخانی، دیگر عضو هیئتمدیره، این نظر را تأیید کرد و گفت قدرت تشکلهای صنعتی در حال حاضر بهوضوح از اتحادیهها و تشکلهای صنفی بیشتر است.
ضعف اصلی تشکلها در «تصمیمسازی» است، نه تصمیمگیری
داوود امیراحمدی، دبیرکل جامعه، در جمعبندی این بحث گفت تشکلهای صنعتی با قدرت بیشتری میتوانند مطالبات را پیگیری کنند، اما اگر تشکلهای صنفی نسبت به تشکلهای صنعتی کمرنگترند، وظیفه جامعه است که به تقویت صدای آنها کمک کند؛ به گفته او، صدای صنایع کوچک باید از طریق اتحادیههای صنفی منتقل شود و کمک به این اتحادیهها میتواند یکی از برنامههای جدی جامعه صنعت کفش ایران برای دوره آینده باشد.
امیراحمدی با اشاره به اینکه جایگاه جامعه صنعت کفش ایران نسبت به سالهای گذشته ارزشمندتر شده اما هنوز کافی نیست، تأکید کرد باید بین اعضا اجماع بیشتری ایجاد شود و اختلافات ریشهدار کنار گذاشته شود، چرا که مسئله اصلی، مسئله صنف و صنعت است. وی مهمترین توانمندی تشکلهایی مانند جامعه را «تصمیمسازی» دانست، نه «تصمیمگیری»، و گفت ضعف اصلی نهادهای بالادستی طی سالهای پس از انقلاب در تصمیمسازی درست بوده است، نه لزوماً در تصمیمگیری؛ وظیفه تشکلها این است که با ارائه تحلیل و داده دقیق، این فرایند را برای دولت تسهیل کنند.
نمایندگی تشکل باید در عمل فراگیر باشد، نه فقط در شعار
کاوه آذری منفرد، عضو هیئتمدیره، ضمن تبریک هفته تشکلها و تشکر از دبیرخانه جامعه، گفت تشکلهای تخصصی زمانی میتوانند در توسعه صنعت و صنف نقشآفرین باشند که نمایندگی و نگاه آنها واقعاً فراگیر، شفاف و مبتنی بر منافع جمعی باشد. به گفته او، در صنعت کفش ایران گاه فاصلهای میان شعار «کل صنعت کفش» و آنچه در عمل رخ میدهد دیده میشود؛ اگر قرار است از «جامعه صنعت کفش ایران» سخن گفته شود، این عنوان باید در تصمیمگیریها نیز به معنای واقعی محقق شود و اتحادیهها و تشکلهای دیگر، نه فقط در مقاطعی که به همراهیشان نیاز است، بلکه در فرایند تصمیمسازی و تعیین مسیر صنعت، جایگاهی واقعی و مؤثر داشته باشند.
آذری هشدار داد بهرهگیری از ظرفیت سایر تشکلها صرفاً بهعنوان پشتوانه در مقاطع خاص—بدون آنکه نظرات و منافع آنها در تصمیمات نهایی بهشکل واقعی لحاظ شود—نه تنها به تقویت تشکلگرایی کمک نمیکند، بلکه در بلندمدت اعتماد میان تشکلها را نیز تضعیف میکند؛ به باور او، اتحاد، همدلی و اعتماد میان فعالان صنعت کفش ایران یکی از مهمترین سرمایههای این صنعت است و تصمیماتی که بدون گفتوگوی کافی با همه بخشهای صنعت گرفته شود، حتی با نیت حل یک مسئله مشخص، میتواند همین سرمایه اجتماعی را تضعیف کند. وی در پایان ابراز امیدواری کرد جامعه مدیران و متخصصین صنعت کفش ایران با ایجاد گفتوگویی واقعی و برابر میان همه اتحادیهها و تشکلهای صنعت، نقشی مؤثر در همگرایی، تدوین مطالبات مشترک و دفاع از منافع کل صنعت و صنف ایفا کند؛ به گفته او، اختلاف نظر میان تشکلها طبیعی است، اما نباید به حذف، تقابل و چنددستگی بینجامد.
تشکل مؤثر باشد، نه ویترینی
احمدعلی مهدیپور، دبیر کمیسیون توسعه صادرات جامعه، با استناد به تجربه تاریخی سندیکای گندمکاران آمریکا—که برای کنترل قیمت، محصول خود را در دریا میریختند—بر اهمیت همصدایی و اتحاد تشکلها در تأثیرگذاری تأکید کرد. وی جامعه صنعت کفش ایران را نمونهای اثربخش از یک تشکل دانست که برخلاف بسیاری از تشکلهای تشریفاتی، به یک «ویترین» صرف بدل نشده است، و ابراز امیدواری کرد با افزودن طیف گستردهتری از تولیدکنندگان و صنایع وابسته، این اثربخشی در دوره جدید نیز تداوم یابد.
تشکل باید صدای کل صنعت باشد، نه بخشی از آن
به دنبال درخواست دبیرخانه جامعه از اعضای غایب نشست ۲۰۹ برای ارائه نظرات مکتوب، یاسر نباتی، عضو هیئتمدیره، نقش تشکلها در توسعه صنعت را در چند محور خلاصه کرد: ایجاد وحدت و همافزایی میان فعالان زنجیره صنعت کفش، پیگیری رفع موانع تولید و کاهش بروکراسیهای اداری، و دفاع از منافع صنعت در تصمیمات اقتصادی و مقرراتی کشور. به گفته او، مهمترین کارکرد یک تشکل، تبدیل مسائل و مطالبات پراکنده فعالان صنعت به مطالباتی منسجم، کارشناسی و قابل پیگیری است؛ تشکل باید صدای کل مجموعه صنعت باشد، نه صرفاً صدای بخشی از آن، و تصمیماتش را باید بر پایه منافع بلندمدت کل زنجیره صنعت اتخاذ کند.
ارتباط با تشکلهای صنعتی جهان ضرورت دارد
احمد خادم، عضو علیالبدل هیئتمدیره، در تکمیل نظرسنجی سهساله عملکرد هیئتمدیره دوره دهم، بر ضرورت ارتباط جامعه صنعت کفش ایران با تشکلهای صنعتی بینالمللی و توسعه ارتباطات فرامرزی تأکید کرد.
تشکل باید از «نمایندگی صنف» به «راهبری توسعه» برسد
حاج جواد شعبانزاده، رئیس کمیسیون توسعه صادرات جامعه صنعت کفش ایران و رئیس ستاد بزرگترین نمایشگاه تخصصی صنعت کفش کشور، در گفتوگویی به مناسبت ۲۲ مرداد، روز ملی تشکلها و مشارکتهای اجتماعی، گفت تشکل زمانی معنا پیدا میکند که از «جمعشدن افراد» عبور کند و به «جمع شدن منافع، تجربه، دانش و قدرت تصمیمسازی» برسد، چرا که هیچ تولیدکنندهای بهتنهایی نمیتواند مشکلات یک صنعت را حل کند. به گفته او، جامعه صنعت کفش ایران میتواند «چتر تخصصی» زنجیره ارزش چرم، کیف، کفش و صنایع وابسته باشد و با نگاهی زنجیرهای، حلقههای این صنعت را به یکدیگر نزدیک و قدرت چانهزنی بخش خصوصی را تقویت کند. وی تشکلهای ملی و منطقهای —مانند انجمن کفش قم—را رقیب یکدیگر ندانست و گفت تشکل ملی باید مسائل کلان صنعت را دنبال کند و انجمنهای استانی، با شناخت دقیقتر از ظرفیتها و موانع منطقه، نقش یک نهاد توسعهای را نیز ایفا کنند.
شعبانزاده با انتقاد از تمرکز برخی تشکلها بر نامهنگاری و طرح مشکلات بهجای حل آنها، گفت تشکل قدرتمند باید مسئله را به «پروژه» تبدیل کند و از «مطالبهگری» به «راهکارسازی» حرکت کند. وی صادرات را نیز بدون کار جمعی دشوار دانست و گفت تشکل میتواند زیرساخت حضور سازمانیافته را—از مطالعات بازار و اعزام هیئتهای تجاری تا حضور در نمایشگاههای بینالمللی و ارتباط با تشکلهای خارجی—فراهم کند. او همچنین برگزاری نمایشگاه تخصصی صنعت کفش را نه یک رویداد صرفاً تجاری، بلکه «زیرساخت توسعه صنعت» دانست که تولیدکننده را به بازار، صنعتگر را به فناوری و مسئولان تصمیمگیر را به واقعیتهای تولید متصل میکند.
به گفته شعبانزاده، مهمترین مطالبه امروز تشکلهای صنعت کفش از دولت «ثبات و پیشبینیپذیری» است، چرا که تصمیمات ناگهانی درباره ارز، واردات، صادرات، مالیات و تأمین مواد اولیه امکان برنامهریزی را از تولیدکننده میگیرد. وی در توصیه به تشکلها گفت آنها باید جوانتر، تخصصیتر، دادهمحورتر و مطالبهگرتر شوند و بهجای موازیکاری، میان اتحادیه، انجمن استانی، جامعه تخصصی و اتاق بازرگانی همافزایی ایجاد کنند. شعبانزاده در جمعبندی این گفتوگو گفت تشکل نباید فقط صدای صنعت باشد، بلکه باید «بازوی فکری و اجرایی صنعت برای توسعه» باشد و آینده متعلق به تشکلهایی است که بتوانند از «نمایندگی صنف» به «راهبری توسعه» برسند.
جمعبندی
اعضای هیئتمدیره جامعه صنعت کفش ایران و مسئولان کمیسیونهای تخصصی آن، در آستانه و به مناسبت هفته و روز ملی تشکلها، بر ضرورت تقویت جایگاه تشکلهای صنعتی در تصمیمسازی اقتصادی کشور، کمک به تقویت صدای اتحادیههای صنفی کوچکتر، تقویت ساختار دبیرخانه جامعه، الحاق اتحادیههای استانی جدید، نمایندگی واقعی و فراگیر از کل زنجیره صنعت بهجای بخشی از آن، حرکت تشکلها از مطالبهگری صرف به راهکارسازی و مشارکت مسئولانه در تصمیمسازی، تأکید بر ثبات و پیشبینیپذیری فضای کسبوکار، و حفظ اثربخشی واقعی—بهجای حضور صرفاً تشریفاتی—تأکید کردند.



