دویستوسومین نشست هیئتمدیر جامعه مدیران و متخصصین صنعت کفش ایران در تاریخ ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ با حضور اعضا در خانه تشکلها ی اتاق بازرگانی تهران برگزار شد. همدلی و همکاری، راه برون رفت از بحران
علی لشکری، خزانهدار و عضو هیات مدیره، سخنرانی خود را با تاکید بر ضرورت تعامل میان بخشهای مختلف اقتصادی آغاز کرد. به گفته او، در هر حوزه و صنفی، افراد برای منافع خودشان تلاش میکنند، اما آنچه اهمیت دارد همافزایی میان این بخشهاست تا نتایج تصمیمها در مسیر منافع ملی قرار گیرد. وی افزود: «زیبایی کار این است که اجزاء در کنار همدیگر تعامل کنند و نگاه وطنپرستی و میهندوستی، رهنمودی برای تصمیمات آینده باشد.»
لشکری در ادامه به چالشهای سیاستهای اقتصادی، بهویژه چندنرخی بودن ارز اشاره کرد و گفت: «همه چیز زمانی سر جای خودش میایستد که نرخ ارز ثابت بماند و توان سیاستمداران در حفظ آن باشد.» چراکه اختلاف میان نرخها همواره زمینه سوءاستفاده و رانت را فراهم میکند. از نظر ایشان، یکی از راههای عدالت اجتماعی در حذف ارز دولتی، اختصاص مستقیم بودجه حمایتی به خانوادهها برای تامین کالاهای مورد نیاز ایشان مثل کالا برگ است. در شرایط که سیاستمدار نمیتواند یارانه را در اختیار «سرچشمه»های تامین کالا به دلیل سوء استفاده برخی قرار دهد، میتواند آن بودجه را به دست مصرف کننده برساند تا از اقتصاد خانواده حمایت کند.
او تأکید کرد که رقابت در بازار نیازمند برنامهریزی دقیق، توان مدیریتی، مهارت در تأمین و فروش، وصول مطالبات و درک صحیح از سیاست و اقتصاد است و در صورت نبود این توانمندیها، طبیعی است که میدان به فعالان توانمندتر واگذار شود. به گفته او، فعالان صنعت باید نگاهی ملی و بینالمللی داشته باشند؛ بهویژه اکنون که قیمت کامپاند PVC به سطحی نزدیک به پلیاورتان رسیده و حتی با معیار دانسیته، اختلاف قابلتوجهی میان آنها دیده میشود. وی با اشاره به اختلال در فعالیت برخی واحدهای پتروشیمی مانند بندر امام و اروند به دلیل شرایط ویژه و زمانبر بودن بازگشت آنها به مدار تولید، ضرورت برنامهریزی تولیدکنندگان بر اساس واقعیتهای روز و تطبیق با شرایط را یادآور شد و تصریح کرد حل مشکلات صنعت با دستورهای مقطعی ممکن نیست؛ بلکه نیازمند تعامل، صبر، همکاری و گذشتن از بخشی از منافع کوتاهمدت است تا «بتوانیم از این شرایط با کمترین خسارت عبور کنیم.»
لشکری در بخش دوم سخنرانی خود با اشاره به مباحث مطرحشده درباره صادرات گفت اقتصاد ایران بهطور سنتی به درآمدهای نفتی و صادرات غیرنفتی وابسته بوده و در سالهای آینده نیز نقش صادرات در تأمین ارز مورد نیاز تولید پررنگتر خواهد شد. به گفته او با توجه به شرایط پرابهام اقتصاد جهانی و منطقهای، پیشبینی دقیق آینده دشوار است، اما نشانهها حاکی از آن است که اقتصاد کشور به سمتی حرکت میکند که هر صنعت برای واردات مواد اولیه خود ناچار باشد از محل ارز حاصل از صادرات همان صنعت استفاده کند و در نتیجه سهمیهها حذف میشود. بهطور مثال بر اساس آمارها، در پوشاک و نساجی یک و نیم میلیارد دلار صادرات داریم، معادل همین مقدار نیز واردات داریم.
در رابطه با مسائل مطرح شده پیرامون تامین مواد اولیه، او با اشاره به تجربه معاملات مواد اولیه در بورس کالا توضیح داد یکی از عوامل اصلی شکلگیری رقابت، فاصله میان قیمت پایه داخلی و نرخهای جهانی است؛ موضوعی که در برخی مواد اولیه که فاصله تولید و نیاز بازار زیاد است، باعث افزایش رقابت و در نهایت نزدیک شدن قیمتها به سطح جهانی میشود. موضوعی که طبیعت قیمتگذاری برخی مواد مثل MDI است. لشکری تأکید کرد تفاوت قیمتها در بازار و نحوه فروش شرکتها بخشی از سازوکار طبیعی بازار است و به دلیل تنوع و پراکندگی واحدهای صنعت کفش نمیتوان برای همه واحدها نسخه واحدی در حوزه قیمتگذاری پیچید.
وی همچنین در پاسخ به تقاضاهای مطالبهگری تشکیلاتی اعضاء از دولت، با اشاره به تلاشهای جامعه صنعت کفش گفت که تمام مکاتبات و مطالبات جامعه در قالب کتاب از سال ۹۰ تا ۹۵ به زودی منتشر خواهد شد و این مطالبات تا به امروز ادامه داشته است. در تعامل با دولت، علاوهبر اشتراک گذاشتن چالشهای موجود، به ایشان گفته شد که صنعت کفش ظرفیت آن را دارد که در حوزه صادرات و واردات تا حد زیادی تراز ارزی خود را مدیریت کند.
در ادامه لشکری در پاسخ به انتقادات مطرح شده درمورد چالشهای صادرات به روسیه گفت در شرایط کنونی منطقه و فرصتهای صادرات محدود شده است، انتخاب روسیه دلایل ژئوپولوتیک دارد و میان ایران و روسیه روابط تجاری رسمی جاری است، میتوان از این فرصت استفاده کرد. روسیه ۳.۸ میلیارد دلار واردات دارد و در حال حاضر با خروج بسیاری از برندهای خارجی با کمبود عرضه مواجه شدهاند، درنتیجه سلیقهشان متناسب با بودجهشان تغییر خواهد کرد و میتوانند فرصت مناسبی برای توسعه صادرات کفش ایران بهخصوص در کدهای صادراتی سادهتر چون صندل باشند.
ضرورت حرکت به سمت توانمندسازی واحدهای کوچک
محمد عرب، رییس هیات مدیره جامعه صنعت کفش ایران با تأکید بر ضرورت گفتوگو و هماندیشی میان تولیدکنندگان، هدف از برگزاری این جلسات را تبادل نظر درباره مسائل صنعت و آگاهی فعالان از برنامهها و سیاستهای پیشرو عنوان کرد. به گفته وی، تحولات اقتصادی و رقابتهای جهانی نشان میدهد کشورها با برنامهریزی دقیق در حال تقویت زیرساختهای تولیدی و صنعتی خود هستند؛ در حالیکه ایران نیز باید با نگاه راهبردیتری به حوزههایی مانند انرژی، زیرساخت و تولید توجه کند. او همچنین با اشاره به تجربه کشورهای مختلف در استفاده از فناوریهای نوین و تنوعبخشی به منابع انرژی، بر ضرورت برنامهریزی بلندمدت برای تقویت توان تولید و کاهش آسیبپذیری اقتصادی تأکید کرد.
وی در ادامه با اشاره به ظرفیتهای صنعت کفش کشور، از رشد برخی واحدهای تولیدی بهویژه در مناطق تولیدی مانند اسلامشهر سخن گفت، اما در عین حال چالشهایی همچون قوانین ناکارآمد، مشکلات تأمین مواد اولیه و نبود ساختارهای منسجم برای صادرات را از موانع مهم توسعه این صنعت دانست. عرب همچنین بر لزوم حمایت از تولیدکنندگان کوچک و ایجاد شرکتهای تخصصی صادراتی برای ساماندهی بازار تأکید کرد و افزود که با اصلاح ساختارها و ایجاد شبکههای حمایتی برای تولیدکنندگان، میتوان زمینه رشد پایدار صنعت کفش و حضور مؤثرتر در بازارهای داخلی و خارجی را فراهم کرد. بهطوری که «شرکتهای صادراتی باید از طریق حمایت کارگاههای کوچیک و تامین مواد اولیه، تداوم تولید آنان را فراهم و نسبت به صادرات محصول نهایی مبادرت ورزند.» وی همچنین با یادآوری سرنوشت برخی برندهای باسابقه مانند کفش ملی تصریح کرد: برای ماندگاری صنعت، باید «متد» و ساختارهای مدیریتی و حمایتی کشور اصلاح شود.
عرب در سخنان خود بر اهمیت انتقال و اشتراکگذاری تجربهها میان فعالان صنعتی تأکید کرد و گفت همه تولیدکنندگان باید در جریان تجربیات یکدیگر قرار بگیرند تا از تکرار خطاها جلوگیری شود. وی با اشاره به تعطیلی برخی کارخانهها، اظهار داشت که تولیدکننده باید همواره آیندهنگر باشد و صرفاً برای امروز برنامهریزی نکند و توان تأمین منابع را حداقل برای دو تا سه ماه آینده مد نظر داشته باشند.
عرب ریشه نوسانات شدید بازار را نبود سیستم و برنامهریزی منسجم دانست و افزود با توجه به مذاکرات انجامشده با پتروشیمی اراک، موضوع لزوم دپوی مواد اولیه را مطرح کرد و گفت کشوری مانند ایران باید ذخایر کافی و استراتژیک داشته باشد. به گفته وی، وقتی تولید هفتگی مواد اولیه در مقیاس بالا انجام میشود، منطقی است که کشور حداقل چندین ماه-حدود پنج تا شش ماه-ذخیره پیویسی داشته باشد، چرا که این ماده، ماده اولیه بسیاری از کارخانههاست و کمبود ناگهانی آن میتواند کل زنجیره تولید را مختل کند.
وی در ادامه، بازار ماده ای بی ای را بهعنوان یک مثال مثبت مطرح کرد و توضیح داد که با وجود وارداتی بودن بخش عمده این محصول، بازار آن دچار نوسانات شدید نشده است؛ دلیل این موضوع را نیز دپوی مناسب مواد اولیه توسط تولیدکنندگان دانست. به گفته او، در بخشهایی که مدیریت در اختیار بخش خصوصی بوده، عملکرد بهتری مشاهده شده است.
عرب شرایط بحرانی اخیر را یک تجربه مهم برای آینده توصیف و تأکید کرد که باید از این تجربه برای تصمیمگیریهای استراتژیک استفاده شود. وی گفت در شرایط ناپایدار، لازم است سناریوهای مختلف بررسی و برای تداوم تأمین مواد اولیه برنامهریزی شود تا از بیکاری گسترده جلوگیری شود؛ چرا که بیکاری، خود یک ضربه سنگین اقتصادی به کشور وارد میکند.
او در پایان تأکید کرد که اگر به اقتصاد و تولید توجه نشود، جنگ اقتصادی میتواند آثار مخربی بر پایداری کشور و صنعت برجای بگذارد.
ضرورت مطالبهگری از دولت توسط جامعه صنعت کفش
علی اصغر میرخانی، بازرس هیئت مدیره، در سخنان خود ضمن تشکر از برگزارکنندگان و اشاره به نتایج مثبت برخی پیگیریها گفت: «نکاتی بود که ما متذکر شدیم و انجام شد، یکی همین بحث تأمین مالی بود… یکی هم بحث مطلبی که هفته گذشته عرض کردم که انبارهای شورآباد و انبارهای شخصی بسته شده بود، از دیروز انبارها به آرامی در حال توزیع منابع هستند.» او توضیح داد که بازگشایی تدریجی انبارها باعث کاهش ۷ تا ۱۰ درصدی قیمت آزاد مواد پلیمری شده است و پتروشیمی ها با توجه به میزان موجودی کالا در انبارها فرصت سه ماده برای تولید مجدد را دارند.
میرخانی با اشاره به مشکلات ساختاری صنعت، انتقاد خود را به نحوه طرح مطالبات از مسئولان بیان کرد: « نیاز به پیگیری مجدانه و منسجم از مسئولین داریم..» او همچنین به نقش مجامع صنفی در به نتیجه نرسیدن برخی درخواستها اشاره داشت و تصریح کرد: بسیاری از مسئولان، آشنایی و تجربه کافی با صنعت ندارند. میرخانی در پایان خواستار جدیت بیشتر در طرح مطالبات و پیگیری حقوق صنعتگران از سوی تشکلها شد و ابراز امیدواری کرد با تعامل جدیتر، مشکلات صنعت برطرف شود.
لزوم توجه موانع تولید واحدهای کوچک صنعتی
مصطفی کرمانی، عضو هیئتمدیره، در ابتدای سخنان خود با ابراز خوشحالی از برگزاری دوباره جلسات حضوری، به وضعیت واحدهای کوچک و متوسط، بهویژه در شهر قم، اشاره کرد و گفت بسیاری از این واحدها عمدتاً کارگاههای کوچک با دو یا سه دستگاه بوده که در شرایط فعلی در معرض تعطیلی قرار گرفتهاند. به گفته وی، مهمترین مشکل این واحدها کمبود سرمایه در گردش است؛ زیرا قیمت مواد اولیه پس از عید افزایش شدیدی داشته و به گفته او «تقریباً نزدیک به ۲۰۰ درصد تورم در مواد اولیه اتفاق افتاده است». کرمانی برای توضیح این فشار مالی، نمونهای از واحد تولیدی را مطرح کرد و گفت در گذشته روزانه حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون تومان سرمایه در گردش برای تولید نیاز داشتند، اما اکنون این رقم به حدود ۳ میلیارد تومان در روز رسیده است. به گفته او، واحدهای بزرگتر شاید بتوانند با کاهش خطوط تولید یا تعدیل ظرفیت، خود را با شرایط تطبیق دهند، اما بسیاری از واحدهای کوچک چنین توانی ندارند.
وی همچنین به افزایش شدید قیمت برخی مواد اولیه مانند پیویسی اشاره کرد و گفت قیمت آن از حدود ۱۷۰ تا ۱۸۰ هزار تومان به حدود ۴۵۰ هزار تومان رسیده است. او ضمن اشاره به مشکلات ناشی از اختلالات پتروشیمی، از رفتار برخی تأمینکنندگان مواد اولیه نیز انتقاد کرد و گفت برخی از آنها با استفاده از رانتهای موجود، عرضه مواد را محدود کردهاند. به گفته کرمانی، در حالی که هزینه واقعی واردات پیویسی با احتساب نرخ ارز و حملونقل حدود ۲۲۰ تا ۲۳۰ هزار تومان تمام میشود، در بازار آزاد با قیمتهایی نزدیک به ۴۲۰ هزار تومان عرضه میشود که فشار زیادی بر تولیدکنندگان وارد میکند.
کرمانی در بخش دیگری از سخنان خود به مشکلات صادرکنندگان صنعت کفش اشاره کرد و گفت تغییر مقررات ارزی و سهمیهبندیها مشکلات زیادی برای واحدهای تولیدی ایجاد کرده است. او توضیح داد که در گذشته بسیاری از تولیدکنندگان برای واردات مواد اولیه از مسیر سهمیههای بازرگانی استفاده میکردند و فرآیند دریافت ارز بسیار سریع انجام میشد، اما با تغییر مقررات و محدود شدن این مسیر، برخی واحدها برای دریافت سهمیه تولیدی با تأخیرهای چندماهه مواجه شدهاند.
در ادامه، او از فعالیتها و تلاشهای تشکلهای صنعت کفش در سالهای اخیر قدردانی کرد و گفت جامعه صنعت کفش در این مدت رشد قابل توجهی در پیگیری مسائل صنفی داشته است. وی در پایان با اشاره به تجربه موفق انجمن کفش قم در سال ۱۳۹۷، پیشنهاد کرد برای عبور از شرایط فعلی اقدامات تشکلی و جمعی تقویت شود. او یادآور شد که در گذشته نزدیک با همکاری اعضای انجمن و حمایت وزارتخانه، مواد اولیه بهصورت گروهی وارد و میان واحدهای کوچک توزیع شد که توانست بسیاری از تولیدکنندگان را از بحران نجات دهد.
کرمانی همچنین از مدیریت بازار برخی مواد اولیه در سالهای اخیر، بهویژه در حوزه پیویسی، قدردانی کرد و تأکید کرد که سیاستهای تنظیم بازار باید بهگونهای اجرا شود که واحدهای کوچک و متوسط آسیب نبینند. او در پایان بار دیگر بر ضرورت همکاری تشکلها و تشکیل شرکتهای مدیریت صادراتی مشترک برای تقویت صادرات و حمایت از تولیدکنندگان کوچک تأکید کرد.
افزایش تابآوری بهمثابه راهحل
پیمان بهمنی، عضو هیئتمدیره، در آغاز سخنان خود با ابراز خوشحالی از حضور در جمع اعضای صنعت کفش، شرایط فعلی اقتصادی را «سخت برای همه فعالان تولید» دانست و با اشاره به مفهوم تابآوری که این روزها بسیار شنیده میشود، تأکید کرد که این واژه باید در عمل و بهصورت واقعی در همه بخشهای مدیریت، تأمین، تولید، فروش و برنامهریزی استراتژیک مورد توجه قرار گیرد.
وی گفت: شرایط فعلی، شرایط جنگی است و نمیتوان پیشبینی دقیقی از آینده داشت؛ بنابراین باید بدترین سناریوها را در نظر گرفت و برای آنها برنامهریزی کرد.
بهمنی تأکید کرد که در مسیر تولید و مدیریت، نباید بنبست را پذیرفت، بلکه باید به دنبال راههای جایگزین در کوتاهمدت و بلندمدت برای فروش، تولید و تأمین سرمایه بود. وی از همه اعضا خواست تا با تفکر جمعی و همکاری گروهی مشکلات را شناسایی کرده و با راهبری و مشورت پیشکسوتان صنعت، برای آنها راهحلهای عملی پیدا کنند.
در بخش پایانی، او با نگاه امیدوارانه به صادرات اظهار داشت که برنامهریزیهای انجامشده برای صادرات به روسیه و کشورهای همسایه میتواند نتایج مثبتی به همراه داشته باشد. بهمنی تأکید کرد که همافزایی بین تولیدکنندگان میتواند مسیرهای جدیدی برای جبران محدودیتهای فروش داخلی باز کند و در پایان ابراز امیدواری کرد که با تلاش مشترک، مسیر صادراتی پایداری برای صنعت کفش ایران ایجاد شود.
نبود اینترنت یعنی فلج اقتصادی کشور
کاوه آذری، عضو علی البدل هیات مدیره، در ابتدای سخنان خود با قدردانی از حضور مهمانان و فعالان صنعت، به برخی از چالشها و پیشنهادهای مهم برای بهبود وضعیت صنعت کفش اشاره کرد.
او یکی از مهمترین نیازهای امروز صنعت را دسترسی پایدار به اینترنت دانست و تأکید کرد که اینترنت برای تولیدکنندگان و فروشندگان به یک ضرورت حیاتی تبدیل شده است. به گفته او، بخش مهمی از ارتباط با مشتریان، آشنایی با مدلهای جدید و تعامل با بازارهای خارجی از طریق شبکههایی مانند واتساپ و اینستاگرام انجام میشد و محدودیت در این حوزه، عملاً بخشی از فعالیتهای اقتصادی را مختل کرده است.
آذری همچنین به اهمیت موقعیت جغرافیایی ایران اشاره کرد و گفت کشور از نظر دسترسی به مرزها و مسیرهای تجاری ظرفیتهای قابل توجهی دارد، اما بهدرستی از این فرصتها استفاده نشده است. او پیشنهاد داد که با پیگیری جدی صنعت و همکاری نهادهای مرتبط، مسیرهای متنوعتری برای واردات مواد اولیه و ارتباط با بازارهای خارجی ایجاد شود تا تولیدکنندگان در تأمین مواد دچار مشکل نشوند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، پیشنهاد کرد که تولیدکنندگان و تأمینکنندگان مواد اولیه بهتدریج قیمتگذاری دلاری را در محاسبات خود در نظر بگیرند. به گفته او، اگر فعالان صنعت بتوانند قیمت دلاری مواد اولیه و محصول نهایی را محاسبه کنند، درک دقیقتری از هزینه تمامشده خواهند داشت و این موضوع میتواند زمینه را برای توسعه صادرات فراهم کند.
آذری همچنین بر ضرورت تفکیک نگاه اقتصادی از تصمیمات سیاسی در حوزه صنعت تأکید کرد و گفت در بسیاری از موارد تصمیمگیریها با نگاه سیاسی انجام میشود، در حالی که حضور کارشناسان اقتصادی در ساختارهای تصمیمگیری میتواند به بهبود روندها کمک کند.
در ادامه، وی به مساله تبلیغات و حمایت رسانهای از تولید داخلی اشاره کرد و گفت رسانههای داخلی میتوانند نقش مؤثری در معرفی و تقویت واحدهای تولیدی داشته باشند. او معتقد است که در شرایطی که کشور با آن مواجه است، حمایت رسانهای از تولید میتواند به تقویت بازار داخلی کمک کند.
در بخش پایانی، آذری به موضوع تأمین مواد اولیه برای واحدهای کوچک پرداخت و پیشنهاد داد که مواد اولیهای مانند پلییورتان و … در بستهبندیهای کوچکتر برای مثال بشکههای ۵۰ کیلویی یا حتی دبههای کوچکتر، عرضه شوند تا واحدهای تولیدی با توان مالی کمتر نیز بتوانند فعالیت خود را ادامه دهند و از تعطیلی یا تعدیل نیرو جلوگیری شود.
او در پایان با تأکید بر اهمیت مدیریت کارآمد و تمرکز بر مسائل اقتصادی صنعت گفت فعالان این حوزه باید در چارچوب تشکلهای صنفی، از صنعت خود دفاع کنند و برای حفظ اشتغال و پایداری تولید، تلاش مشترک داشته باشند.
کیفیت پایین، عدم وجود اختصاص اعتبار به خریداران خارجی و مد روز نبودن کالای داخلی مانع صادرات است
محمدمهدی نجارزاده، بازرس علیالبدل جامعه صنعت کفش در سخنان خود با تمرکز بر مشکلات واحدهای کوچک تولیدی، مهمترین چالش آنها را کمبود نقدینگی و فشار تأمین مواد اولیه عنوان کرد. وی توضیح داد که بسیاری از تولیدکنندگان کوچک، به دلیل الزام خرید نقدی مواد اولیه، با مشکل جدی سرمایه در گردش مواجه هستند.
او با اشاره به گفتوگوهایی که با برخی فروشگاهداران داشته، بیان کرد: «تولیدکننده انتظار فروش نقدی دارد، اما فروشگاهدار نیز با مشکل خواب سرمایه مواجه است.» به گفته وی، فروشنده کالا را بهصورت نقدی خریداری میکند، اما فروش آن تدریجی و زمانبر است؛ بنابراین سرمایه او برای مدتی بلوکه میشود. در چنین شرایطی، نه تولیدکننده کاملاً مقصر است و نه فروشنده؛ بلکه زنجیره تأمین بهصورت کلی با مشکل نقدینگی روبهروست.
نجارزاده تأکید کرد که در این وضعیت، واحدهای بزرگتر باید به فکر واحدهای کوچکتر باشند؛ چه از طریق تأمین مواد اولیه با شرایط مناسبتر و چه از طریق خرید محصولات تولیدی آنها، تا چرخه فعالیتشان متوقف نشود.
در ادامه، وی به موضوع صادرات، بهویژه بازار روسیه پرداخت و با نگاهی واقعبینانه به چالشهای موجود اشاره کرد. او گفت با وجود تلاشهایی که برای توسعه صادرات به روسیه انجام شده، در عمل ورود به این بازار بسیار دشوار است. به گفته وی، فعالان بازار روسیه اذعان دارند که کفش ترکیه از نظر کیفیت، قیمت و شرایط اعتباری، رقابتپذیرتر از کالای ایرانی است. وی افزود: طرف روسی میگوید نه کیفیت شما بالاتر است، نه قیمتتان پایینتر و نه شرایط اعتباری ارائه میدهید؛ بنابراین انگیزهای برای خرید از ایران ندارد.
او همچنین به مشکلات بانکی و اعتباری در صادرات اشاره کرد و گفت در حالی که ترکیه به خریداران خود فروش مدتدار (مثلاً ۴۵ روزه) ارائه میدهد، صادرکنندگان ایرانی به دلیل محدودیتهای بانکی و ریسکهای مالی، اغلب امکان ارائه اعتبار ندارند. این مسئله یکی از موانع جدی رقابت در بازارهای منطقهای از جمله روسیه و ارمنستان است.
وی در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد که اگر قرار است تمرکز جدی بر صادرات، بهویژه بازار روسیه، صورت گیرد، باید مجموعهای از الزامات شامل ارتقای کیفیت، رقابتپذیری قیمتی، بهروز بودن مدلها، ارائه شرایط اعتباری و حل مشکلات بانکی همزمان مورد توجه قرار گیرد؛ در غیر این صورت، ورود پایدار به این بازارها با دشواری جدی مواجه خواهد بود.
ضرورت ایجاد پروتکلهای مخشص برای حرکت به سمت مدلهای تولید OEM
محمدمهدی طالقانی، عضو هیئتمدیره جامعه صنعت کفش ایران در سخنان خود با اشاره به شرایط کلی کشور، تصویری نگرانکننده از چشمانداز آینده و فضای ناامیدی در میان برخی فعالان و نیروهای متخصص ارائه کرد. او با ذکر تجربههای شخصی از تعامل با افراد تحصیلکرده و متخصص، بیان کرد که بسیاری از آنها به دلیل مشکلات موجود از جمله محدودیتهای اینترنت و دشواریهای فعالیت در حال ناامید شدن از ادامه کار در کشور هستند. وی این وضعیت را برای آینده اقتصاد و صنعت بسیار نگرانکننده دانست.
او در ادامه به موضوع مسیرهای جدید توسعه در صنعت کفش اشاره کرد و گفت ایدههایی مانند توسعه صادرات یا اجرای مدلهایی نظیر OEM و تقسیم تولید بین واحدهای مختلف، از نظر تئوریک جذاب هستند؛ اما مشکل اصلی در عمل، نبود پروتکلها و چارچوبهای مشخص و قابل اعتماد برای اجرای این مدلهاست. به گفته او، اگر قرار باشد چنین مدلهایی در صنعت اجرا شود، باید دستورالعملها و سازوکارهای شفافی تعریف شود تا واحدهای کوچک بدانند چگونه میتوانند در این ساختار مشارکت کنند.
طالقانی در توضیح این موضوع به تجربه صنعت آرایشی و بهداشتی اشاره کرد و گفت در آن حوزه مفهوم «تولید بدون کارخانه» با محوریت برندینگ تا حدی توسعه یافته است، اما حتی در آن صنعت نیز هنوز بسیاری از فعالان با سازوکارهای دقیق آن آشنا نیستند. وی تأکید کرد که در صنعت کفش نیز اگر قرار است تولید شبکهای یا همکاری میان برندها و تولیدکنندگان شکل بگیرد، باید یک پروتکل روشن و قابل اجرا برای آن طراحی شود تا کارگاههای کوچک بدانند چگونه میتوانند با برندها یا مجموعههای بزرگتر همکاری کنند.
او همچنین به مشکلات اداری و مقرراتی اشاره کرد و گفت تولیدکنندگان برای دریافت مجوزها یا تعامل با نهادهایی مانند سامانههای صنعتی و تأمین اجتماعی، با پیچیدگیها و سردرگمیهای زیادی مواجه هستند؛ مسائلی که میتواند مانعی جدی برای توسعه همکاریهای جدید در صنعت باشد.
در بخش دیگری از سخنان خود، طالقانی به موضوع عرضه مواد اولیه در بستهبندیهای کوچکتر پرداخت و تجربهای از صنعت رنگ را مطرح کرد. به گفته او، در آن صنعت با عرضه محصولات در مقیاسهای کوچکتر مانند حلبهای ۲۰ لیتری در ابتدا مقاومتهایی وجود داشت، اما بهتدریج این مدل جا افتاد و تقاضا برای آن افزایش یافت. با این حال، افزایش هزینه مواد اولیه و قیمت ورق فلزی برای بستهبندی، چالشهایی را ایجاد کرده است. وی در پایان تأکید کرد که باید نقطه تعادل مناسبی میان هزینه تولید، قیمت تمامشده و میزان تقاضای بازار پیدا شود و پیشنهاد کرد فعالان صنعت کفش نیز بررسی کنند که آیا ارائه مواد اولیه یا محصولات در مقیاسهای کوچکتر میتواند راهکاری عملی برای شرایط فعلی باشد یا خیر.
فعالیت تشکیلاتی و هماهنگی میان اعضاء میتواند نقش موثری در کنترل التهابات بازار ایفا کند
محمود زندکریمی، دبیر کمیسیون بازرگانی صنعت کفش ایران، در این نشست با تشریح اقدامات اخیر کمیسیون بازرگانی، بر نقش تعیینکننده تشکلها در مدیریت بازار مواد اولیه تأکید کرد و گفت هفته گذشته در اتحادیه چرم مصنوعی ایران اقدام مثبتی در جهت خرید تجمیعی مواداولیه انجام شد که میتواند الگوی مناسبی برای صنایع تکمیلی باشد.
او در ادامه با اشاره به معاملات اخیر بورس کالا اظهار کرد در معامله مربوط به پی.وی.سی امولشن 6834 در راستای یک اقدام تشکلی از شکلگیری رقابت هیجانی جلوگیری شد و در نتیجه میانگین قیمت معاملهشده به قیمت پایه تثبیت شد. به گفته وی، این تجربه نشان داد که تشکلها در صورت اقدام جمعی و هماهنگ میتوانند نقش مؤثری در کنترل التهاب بازار ایفا کنند.
زندکریمی همچنین از فراهمسازی خط اعتباری برای واردات عمده مواد اولیه خبر داد و اظهار داشت که امکان عرضه مواداولیه وارداتی از طریق بورس کالا یا مسیر مستقیم نیز قابل انجام است. او در جمعبندی تأکید کرد که تجمیع تقاضا، هماهنگی در خرید و فعالسازی ظرفیتهای جدید وارداتی میتواند بخشی از فشار وارد بر تولیدکنندگان را کاهش دهد و تجربههای اخیر نشان میدهد فعالیت منسجم تشکلها همچنان اثرگذار و راهگشاست.
