بررسی آسیبهای زیانبار اجرای مقررات شناسه کالا
آسیبشناسی مقررات شناسه کالا و چارهجویی
مقررات شناسهگذاری و آسیبشناسی آن مهمترین موضوعی بود که هیاتمدیره جامعه صنعت کفش در تازهترین جلسه خود به آن پرداخت.
به گزارش پایگاه خبری اسومس، یکصد و نود و سومین جلسه هیاتمدیره جامعه صنعت کفش ایران صبح روز دوشنبه ۱۹ آبانماه با حضور اکثریت اعضا بهصورت آنلاین برگزار شد. در این جلسه که دکتر سلیقه معاون دفتر صنایع نساجی، پوشاک و مواد سلولوزی وزارت صمت حضور داشت به آسیبشناسی مقررات شناسه کالا و چارهجویی درباره این آسیبها پرداخته شد.
برگزاری نخستین دورهمی جوانان زنجیره تامین ارزش کفش نیز موضوع دیگری بود که با حضور محمدامین قلمبر، آیندهپژوه، به بررسی نتایج بهدستآمده و شیوه تداوم هدفمند این رویداد پرداخته شد.
رشد صنعت در نهادسازی برای جوانان است
محمدامین قلمبر، آیندهپژوه کسبوکارهای صنعتی با اشاره به برگزاری نخستین دورهمی جوانان زنجیره تامین ارزش صنعت کفش گفت: “امروزه در جهان، در موضوع جوانان بهصورت تخصصی و مسالهمحور سرمایهگذاری میکنند. دورهمی جوانان باعث شبکهسازی طبیعی و یادگیری جمعی آنها میشود.”
او درباره نتایج نظرسنجی انجامشده از شرکتکنندگان دورهمی گفت: “۸۰ درصد شرکتکنندگان معتقد بودهاند آینده کسبوکار صنعت کفش در شرایط فعلی غیرقابل پیشبینی است اما در پاسخ به این که آیا با روشهای علمی و آیندهپژوهی میتوانیم درکی از آینده داشته باشیم؟ ۹۰ درصدشان پاسخ مثبت دادهاند و نشان میدهد جوانان آمادهاند به آینده صنعت بهگونهای دیگر نگاه کنیم. 50 درصد آنها پدران خود و بزرگان صنعت را آیندهنگر نمیدانستهاند و ۵۰ درصد دیگر وجود صنعت کفش را نشانه آیندهنگری بزرگان صنعت میدانند.”
قلمبر افزود: “۹۶ درصد شرکتکنندگان جوان معتقدند که نسبت به فعالان امروز صنعت کفش میتوانند موفقتر عمل کنند. همچنین ۹۶ درصد آنها در پاسخها گفتهاند آماده انجام کارهای نوآورانه و استفاده از فناوریهای نوین در کسبوکار خودشان هستند.”
او با بیان این که دورهمیها و گردهمایی جوانان باید هدفمند باشد گفت: “این نشستها باید مسالهمحور باشد. در جهان با تولید محتوای فکری و خوراکی مساِله محور برای جوانان چالش ایجاد میکنند تا به آن فکر کنند و احساس مفیدبودن داشته باشند.”
این آیندهپژوه با تاکید بر تنوع افراد حاضر در این دورهمیها با ورود افراد جدید و جلوگیری از ایجاد انحصار گفت: “همچنین لازم است ارتباط جوانان با نسلهای بزرگتر دوسویه باشد و از حمایت بزرگترها برخوردار باشند. این یک چالش مهم و آسیبزا است که یک جوان ۴۵ ساله احساس کند در کسبوکار خانوادگی نقش و جایگاهی ندارد.”
او با اشاره به این که جوانان خواهان و مشتاق تغییر و تحول و جهش هستند اما هیچوقت این فضا در اختیارشان قرار نگرفته است، گفت: ” جامعه صنعت کفش ایران برای دورهمی جوانان باید نهادسازی کند. سرمایهگذاری در نهادسازی برای جوانان باعث رشد صنعت میشود.”
مشکلآفرینی مقرراتنویسی بدون کار کارشناسی برای صنعت
دکتر سلیقه، معاون دفتر صنایع نساجی، پوشاک و مواد سلولزی وزارت صمت با اشاره به تفاهمنامههای امضاشده میان جامعه صنعت کفش و دیگر تشکلها گفت: “این تفاهمنامههای همکاری قابل تقدیر است چرا که زمینه همدلی تشکلها و پیشرفت کشور را فراهم میکند.”
او با اشاره به الزامیشدن اجرای قانون شناسه کالا از سال ۱۳۹۷ گفت: “این قانون برای صنایع پوشاک و کفش چند سال مسکوت گذاشته شده بود و درخواست ما این بود همچنان مسکوت بماند اما دولت دستور اجرای آن را ابلاغ کرده است.”
سلیقه با بیان لزوم شفافسازی زنجیره تولید و عرضه کفش برای مبارزه با قاچاق، گفت: “اجرای این قانون با توجه به نبود زیرساختهای لازم و پیامدهای اقتصادی، آسیبهایی برای صنعت در پی دارد اما نمیتوانیم آن را نفی کنیم، بخش خصوصی با ارائه راهکارهای لازم باید این قانون را به نفع خودش راهبری کند.”
او پیشنهادهای جامعه صنعت کفش درباره اجرای شناسه کالا را راهگشا و خوب دانست و گفت: “باید همین پیشنهادها را پختهتر کنیم و همزمان که گام به گام جلو میرویم آموزشهای لازم را برای واحدهای صنعتی و صنفی برگزار کنیم و به آنها گزارش کلاسها بدهیم که نگویند وزارت صمت و بخش خصوصی ترک فعل کرده است.”
معاون دفتر صنایع نساجی، با تاکید بر این که با پافشاری بر اجرانشدن مقررات شناسه کالا نباید با ستاد مبارزه با قاچاق کالا وارد تقابل شویم، گفت: “نباید بگذاریم اجرای این مقررات دستوری شود و افراد غیرمتخصص وارد اجرای آن شوند و به صنعت آسیب بزنند. باید کارشناسان ستاد مبارزه با قاچاق کالا و واجا را به دیدار از واحدهای صنعتی و صنفی دعوت کنیم تا با روند تولید و تنوع تولیدات کفش آشنا شوند.”
او افزود: “شناسهگذاری گام نخست مقررات است که پس از اجرای آن سراغ کد رهگیری میروند تا مسیر کفش از تولید تا مصرف را نظارت کنند. فعلا گفتهاند که تولیدکنندگان نشان ساخت ایران را روی کالا درج کنند.”
سلیقه با بیان این که شناسهگذاری میتواند در روند اختصاص سهمیه ارزی موثر باشد، گفت: “وزارت صمت ۲ میلیارد و صدمیلیون دلار سهمیه ارزی دارد که به خاطر تقاضای بالا، سهمیه سال در پنج ماه اول پر شده است و صف تقاضا به ۱۴ میلیارد دلار رسیده است که بخش مهمی از آن تقاضای کاذب است و بر اساس شناسهگذاری میتوان از تقاضاهای کاذب جلوگیری کرد.”
شناسهگذاری کالا، قاچاق را روانتر میکند
محمد عرب، رییس هیاتمدیره جامعه صنعت کفش ایران با تقدیر از برگزاری دورهمی جوانان گفت: “صاحبان صنایع نمیتوانند روی افراد خانواده خود برای تداوم صنعت حساب کنند چون فرزندان آنها به کار پدرانشان اعتقادی ندارند و از آن فراریاند. باید زمینهسازی کنیم برنامه مالکیت و مدیریت در صنایع کفش اجرا شود.”
او با اشاره به مقررات شناسه کالا گفت: “ستاد مبارزه با قاچاق به جای انجام وظایف خود، با مقررات شناسهگذاری سراغ تولیدکننده آمده است و هزینه تولید را بالا میبرد. فراهم کردن زیرساختها و تامین نیروی انسانی شناسهگذاری، ۱۵۰ هزار تومان به قیمت تمامشده کفش میافزاید و اضافهکردن این رقم برای کفش ۷۰۰ هزارتومانی در شرایط رکود و وضعیت اقتصادی خانوارها، امکانپذیر نیست.”
عرب با بیان این که وقتی قیمت تمامشده بالا برود قاچاق روانتر میشود، گفت: “آسیب شناسهگذاری برای تولید از آسیب قاچاق سنگینتر است. نه واحدهای کوچک توان تامین زیرساختها را دارند و نه زیرساختهای سامانههای دولتی کشش و توان این کار دارد و انجام این کار به هیچوجه قابل اجرا نیست. ستاد مبارزه با قاچاق کالا باید باید در مبادی ورودی با قاچاق بجنگد نه با تولیدکننده.”
او با بیان این که رفع تعهد ارزی همچنان برای صادرات مشکلساز است، گفت: “کمیسیون صادرات باید فعالانه درباره رفع تعهد ارزی و شیوه ورود ارز صادراتی با دولت وارد گفتوگو شود و راهکارهای مناسب تعریف کند تا صادرات برای صنعت سود داشته باشد نه این که صنعت را از صادرات گریزان کند.”
رفتار ما در صنعت، سنتی است
علیاکبر اخوت، نائبرییس جامعه صنعت کفش ایران با تاکید بر اهمیت نهادسازی برای جوانان گفت: “نسلهای جدید باید وارد بازی شوند، متاسفانه نسل گذشته روی فرزندانشان سرمایهگذاری نداشته و آنها را مشتاق ادامه صنعت نکردهاند.”
او با بیان این که رفتار ما با صنعت، سنتی است، گفت: “صنعت یک سرمایه آشکار و نهان است متاسفانه چون با صنعت علمی برخورد نکردهایم نتوانستهایم جوانان را به حفظ و رشد این سرمایه ترغیب کنیم. باید همکارانمان را به علمیسازی و جوانسازی این سرمایه تشویق کنیم.”
اخوت با اشاره به مقررات شناسه کالا گفت: “واحدهای انگشتشماری امکان ایجاد زیرساختهای این کار را دارند. باید هزینه فایده این کار را بررسب کنیم. ما در موارد دیگر تجربه داریم که هزینههای بساری برای اجرای مقررات دولتی دادهایم اما به نتیجهای نرسیده است.”
روند شناسهگذاری، قاچاق را قانونی میکند
جواد شعبانزاده، رییس کمیسیون صادرات جامعه صنعت کفش ایران با تاکید بر لزوم ورود جوانان به صنعت گفت: “انجمن کفش ماشینی قم ۳۸۲ عضو دارد که ۷۰ درصد جوانان زیر ۳۵ساله هستند و موفقترین آنها کسانیاند که شغل موروثی ندارند و در کارشان علمی و با تحقیقات جلو میروند.”
او افزود: “حدود ۶ ماه است که کمیسیون جوانان صنعت کفش قم در انجمن راهاندازی شده است. مشکل ما این است که در صنعت کفش، پدران به حرف فرزندانشان گوش نمیدهند.”
شعبانزاده درباره مقررات شناسه کالا گفت: ” اگر مقررات شناسهگذاری کامل انجام شود، قاچاق هم قانونمند میشود و آنها هم با شناسهگذاری وارد میشوند. مبادی قاچاق مشخص است و ستاد مبارزه با قاچاق ترک فعل کرده است و حالا با شناسهگذاری میخواهد تولید را نابود کند.”
او با ارائه گزارشی درباره مقدمات برگزاری نمایشگاه فیمکس در شهر آفتاب گفت: “۱۲۳ شرکت ایرانی و خارجی در نمایشگاه غرفه دارند و ۱۱ دوره آموزشی در حوزه مد و چوشاک، طراحی و مدلسازی، کاربری دستگاهها و محیط زیست و بازیافت در نمایسگاه برگزار میشود.”
رییس ستاد برگزاری نمایشگاه فیمکس افزود: “۱۲۷ مهمان خارجی از کشورهای ایتالیا، افغانستان، تاجیکستان، ترکیه، چین و عراق در نمایشگاه حضور دارند. همچنین برای ۴۰۰ تولیدکننده کفش هز شهرهای اصفهان، تبریز، داناصفهان، مشهد، همدان و هیدج تور نمایشگاهی با ۱۱۳ اتوبوس برگزار میشود.
تداوم روند کاهشی صادرات
علی لشگری، رییس کمیسیون آمار و مطالعات راهبردی جامعه صنعت کفش ایران با اشاره به نامهنگارهای این تشکل در واکنش به شناسه کالا در چند سال گذشته گفت: “ما در آخرین نامه که هفته گذشته فرستاده شد پیشنهاد دادیم این طرح در چند واحد صنعتی در پنج استان کشور بهصورت آزمایشی اجرا شود و اگر اجرایی بود پس از رفع نواقص بهصورت کامل اجرا شود.”
او افزود: “دولت در اجرای این مقررات جدی است و ما باید بر اساس پیشنهاد خودمان با دولت تعامل کنیم و فضا را تقابلی نکنیم.”
لشگری با ارائه گزارش آماری صادرات گفت: “صادرات کفش از لحاظ ارزشی ۱۸ درصد و از لحاظ وزنی ۹ درصد نسبت به مدت مشابه در سال گذشته منفی بوده است. این در حالی است که گمرک واردات رسمی کفش را ۴۶۰ هزار دلار اعلام کرده است.”
او افزود: “واردات چرم مصنوعی نیز در این مدت، ۱۰ میلیون دلار بوده که نسبت به مدت مشابه در سال گذشته، ۱.۵ درصد کاهش دهشته است.”
رییس کمیسیون آمار و مطالعات راهبردی، میزان صادرات چرم طبیعی در شش ماهه گذشته را ۱۵.۸ میلیون دلار اعلام کرد و افزود: “۹۳ درصد صادرات چرم طبیعی مربوط به سالامبور گوشفندی است.”
تکرار تجربه شکستخورده
مصطفی کرمانی، رییس کمیسیون بانک، بیمه و مالیات جامعه صنعت کفش ایران درباره مقررات شناسهگذاری گفت: “طرح مشابهی در آغاز دهه نود به اجرا گذاشته شد اما چون زیرساختهای آن در دولت فراهم نبود شکست خورد.”
او افزود: “اکنون ثبت یک شناسه کالا در سامانه توسعه تحارت شش ماه معطلی دارد. دولت اول زیرساختهایش را بهروز کند بعد از بخش خصوصی بخواهد شناسهگذاری کند.”
کرمانی با اشاره به مشکلات رفع تعهد اری، گفت: “همچنان با ارز حاصل از صادرات و شیوه رفع تعهد آن گرفتاریم و همین موضوع موجب شده صادرات کفش به یک سوم کاهش پیدا کند. از سوی دیگر سهمیه بازرگانی واحدهای تولیدی را نیز حذف کردهاند.”
بازگشت مشکل مالیات ارزش افزوده
رسول شجری، رییس ستاد برگزاری نمایشگاه امپکس با بیان آغاز دور جدید ثبتنام امپکس از شنبه آینده گفت: “کسانی که در دور قبلی ثبتنام کرده بودند همچنان پای کار هستند و در نمایشگاه حضور خواهند داشت.”
او افزود: “با توجه به قدمت نمایشگاه امپکس و توانمندی صنعت کفش، امیدوهریم اتحاد بیشتری حاصل شود و نمایشگاه با حمایت همه تشکلها آبرومند برگزار شود.”
شجری با اشاره به مصوبه مجلس درباره مالیات بر ارزش افزوده در سال ۱۴۰۲، گفت: “تصویب شد مالیات ارزش افزوده را از سود فروش بگیرند اما وزارت دارایی این مصوبه را نادیده میگیرد و مالیات ارزش افزوده را از کل درآمد و فروش میگیرد و این کار ظلم بر صنعت است.”
راه چاره پیدا کنیم
محمدعلی طالقانی، رییس کمیسیون آموزش، نوآوری و فناوری جامعه صنعت کفش ایران درباره مقررات شناسه کالا گفت: “ما نمیتوانیم قانون را عوض کنیم بلکه باید راهچارهای پیدا کنیم.”
او افزود:”خودداری از اجرای این مقررات ممکن است پیامدهای ناگواری برای صنعت داشته باشد.”
طرح شبنم فقط رانت ایجاد کرد
مهدی عبدالهی، بازرس جامعه صنعت کفش ایران درباره مقررات شناسه کالا گفت: “این مقررات شبیه طرح شبنم است که در سال ۹۰ اجرا شد و فقط برای شرکت طراح رانت ایجاد کرد و از سوی دیگر واردکنندگان هر کد شبنم را ۷۰ هزارتومان میخریدند و روی کفشهای چینی میچسباندند.”
او افزود: “به گمانم مقررات شناسهگذاری کالا برای برخی شرکتهای خاص نرمافزاری، رانت ایجاد میکند.”
دولت به تولید فشار نیاورد
علیاصغر میرخانی، بازرس جامعه صنعت کفش ایران نیز با بیان این که ما حسن همکاری را با دولت نسان میدهیم، گفت: “دولت هم باید حسن همکاریاش را به بخش خصوصی نشان دهد و به جای این که به تولید فشار وارد کند، برود جلو منشاء قاچاق را بگیرد.
ایجاد زمینه تعامل جوانان
داود امیراحمدی، دبیرجامعه صنعت کفش ایران، با اشاره به برگزاری نخستین دورهمی جوانان زنجیره تامین ارزش چرم، کیف، کفش و صنایع وابسته صبح روز چهارشنبه ششم آبانماه در ساختمان امور تشکلهای اتاق تهران، گفت: “این دورهمی برای شنیدن سخنان جوانان با هدف اجماع جوانان زنجیره تامین ارزش چرم و کفش برای تعامل و گفتوگو و طرح موضوعاتی بود که جوانان در آینده میتوانند به تفکر و هماندیشی درباره آنها بپردازند و راهکارهای کاربردی در توسعه صنعت کفش ارائه دهند.”
او درباره مقررات شناسهگذاری کالا گفت: “نه زیرساختهای دولت پاسخگو است و نه زیرساختهای در صنعت کفش فراهم است. ایجاد این زیرساختها هزینههایی دارد که در توان بسیاری از واحدها نیست.”
امیراحمدی افزود: “ستاد مبارزه با قاچاق کالا باید با قاچاق مبارزه کند و مبادی ورود قاچاق کاملا مشخص است. آنها به جای جلوگیری از قاچاق، دارند کاری میکنند که صنعت کفش نابود شود.”
جذب جوانان با مد و فشن
کاوه آذری عضو علیالبدل هیاتمدیره جامعه صنعت کفش ایران با اشاره به برگزاری دورهمی جوانان و تاکید بر لزوم پیگیری آن گفت: “اگر ما مد و فشن را وارد صنعت کفش بکنیم استقبال آنان از فعالیت در صنعت کفش بالا میرود و جذب صنعت میشوند.”
رصد بازارهای جدید
احمد مهدیپور دبیر کمیسیون صادرات جامعه صنعت کفش ایران با اشاره به ارزیابی نمایشگاههای خارجی گفت: “کمیسیون صادرات در بررسی بازارها به دنبال یافتن بازارهای جدید برای صنعت کفش ایران است. با مدیران نمایشگاه قزاقستان که زنحیره نمایشگاههایی در کشورهای آسیای میانه برگزار میکند مرتبط شدهایم و دنبال امضای تفاهم همکاری برای برگزاری نمایشگاه در این کشورها هستیم.”
او با اشاره به حضور دوازده تولیدکننده در پاویون کفش ایران در نمایشگاه سال گذشته هاوانا در کوبا، گفت: “با رایزنیهایی که انجام شد تلاش شد مشکلات سال گذشته در نمایشگاه امسال نباشد و توانستیم یارانه خوبی برای شرکتکنندگان صنعت کفش بگیرین. هزینه شرکت در نمایشگاه یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان برای هر واحد میشد که شرکتکنندگان فقط ۲۲۰ میلیون تومان پرداخت کردند و مابقی آن بهصورت یارانه پرداخت شد.”
مهدیپور با اشاره به ارتباط و همکاری با یک شرکت نمایشگاهی روس، گفت: “یک کار ویژه را هم در بازار روسیه و ارمنستان در دست پیگیری داریم که پس از حصول نتیجه گزارش آن را ارایه خواهیم کرد.”
آمار جامعه مرجع تصمیمگیری است
احمد خادم عضو علیالبدل هیاتمدیره جامعه صنعت کفش ایران با بیان این که آمار مطالعاتی جامعه صنعت کفش ایران، مرجع تصمیمگیری سازمانهای دولتی است، پیشنهاد داد: “کمیسیون آمار و مطالعات راهبری ۱۰ شاخص آماری مانند تولید، اشتغال، صادرات و… را تعیین کند و هر شش ماه بر اساس این شاخصها، آمار مطالعاتی را ارائه دهد تا هم صنعت و هم سازمانهای دولتی بر اساس این شاخصها بتوانند میزان رشد مثبت و منفی صنعت کفش را ارزیابی کنند و در تصمیمگیریها از این آمار استفاده کنند.”
دورهمی جوانان تداوم داشته باشد
محمدمهدی نجارزاده، بازرس علیالبدل جامعه صنعت کفش ایران، برگزاری دورهمی جوانان صنعت کفش را مثبت ارزیابی کرد و گفت: “امیدوارم این دورهمیها بهصورت سازماندهیشده تداوم داشته باشد و فرزندان صاحبان صنایع کفش در این دورهمیها حضور پیدا کنند تا از نظرات همه بهرهمند شویم.”